Voorwoord

Mensen met een persoonsgebonden budget kunnen zelf zorg inkopen en houden daarmee regie over hun eigen zorg en leven. In deze Stand van de Uitvoering vraagt de SVB aandacht voor de knelpunten die door burgers en de uitvoering van de SVB in het pgb-stelsel worden ervaren. Dit betreft complexe administratieve lasten die met name hoog zijn voor die budgethouders die tevens werkgever zijn. Voor deze budgethouders leidt arbeidswetgeving tot forse complexiteit terwijl het pgb doenbaar moet blijven, juist voor deze doelgroep die haar handen vol genoeg heeft aan het regelen van zorg. De SVB levert de ondersteuning die budgethouders helpt om invulling te geven aan de eigen regie waar het pgb voor staat, maar loopt tegen de grenzen aan van wat zij daarin kan waarmaken.

In de Stand van de Uitvoering 2025 heeft de SVB voorgesteld om de verschillende wetten waarin het pgb geregeld is meer te harmoniseren, met name als het gaat om de Zorgverzekeringswet waar de rol van SVB heel anders is dan in de andere wetten. Ook is voorgesteld om de financiering voor informele zorgverleners1 anders in te richten om budgethouders in die situaties te vrijwaren van arbeidsrechtelijke verplichtingen. De ontwikkelingen in het afgelopen jaar hebben duidelijk gemaakt dat arbeidsrecht het meest urgente en fundamentele knelpunt is voor een toekomstbestendig pgb. Dat blijkt uit de behandeling van de Wet Aanpassing Regeling dienstverlening aan huis die heeft geleid tot de aangenomen motie van Kamerlid Flach2 om een vereenvoudigd en verlicht regime te verkennen voor budgethouders. Tevens heeft de SVB de Wet Meer zekerheid flexwerkers onuitvoerbaar moeten beoordelen en hier constructieve afstemming over gehad met de ministeries. Hierop heeft de regering onderdelen van de wet uitgesteld voor het pgb3.

Deze Stand van de Uitvoering bouwt voort op de vorig jaar gesignaleerde knelpunten die samenhangen met het arbeidsrecht. Meer eenvoud in wet- en regelgeving voor budgethouders is daarbij wat de SVB van u als Kamer vraagt. Om deze vereenvoudigingen te realiseren is het belangrijk om zo voortvarend mogelijk handelingsperspectieven uit te werken die de complexiteit van arbeidsrecht verminderen voor budgethouders en uitvoerders, en tegelijkertijd de bescherming van zorgverleners goed borgen. Die handelingsperspectieven zijn cruciaal om het pgb toekomstbestendig te maken voor budgethouders, zorgverleners en publieke dienstverleners. De SVB ziet het als een gezamenlijke opgave om met de ministeries van VWS en SZW en de pgb-ketenpartners tot verder uitgewerkte voorstellen te komen. De SVB gaat hierover graag in gesprek om samen zorg te dragen voor een toekomstbestendig pgb-stelsel en zo eigen regie op zorg en bestaanszekerheid te blijven borgen. 

Raad van Bestuur Sociale Verzekeringsbank 

Edward John Paulina
Hellen van Dongen
Diana Starmans

Maatschappelijke trends als vergrijzing, toenemende eenzaamheid en een stijgende zorgvraag in samenhang met een steeds krappere arbeidsmarkt, leiden ertoe dat de zorgvraag van burgers verandert. Daarnaast staat het PGB-stelsel zelf onder druk. De SVB ondersteunt budgethouders zo goed mogelijk bij het beheren van het PGB, maar ziet complexe vraagstukken ontstaan. Dit heeft onder andere te maken met de toepassing van vier verschillende zorgwetten en afhankelijkheden tussen verschillende organisaties binnen een complexe keten. Daarnaast ontstaan er ook knelpunten door conflicterende wetgeving tussen het arbeidsrecht en PGB-regelgeving. Deze knelpunten vragen veel aandacht van een doelgroep die zich voornamelijk bezighoudt met de regie over de zorg die zij nodig heeft. Voor de SVB speelt daarnaast de complexiteit van het IT-landschap een rol. Het PGB wordt momenteel uitgevoerd vanuit twee IT-landschappen (PGB1.0 en PGB2.0). Dit vraagt veel capaciteit van de SVB bij het implementeren van nieuwe wets- en beleidsvoorstellen.

Als oplossingsrichting roept de SVB op om een minder complex stelsel toe te passen voor informele zorgverleners, zodat de administratieve lasten voor budgethouders door werkgeverstaken worden verlaagd. De SVB ziet het als een gezamenlijke opgave om met het ministerie van VWS en de PGB-ketenpartners tot verder uitgewerkte voorstellen te komen. De SVB gaat hierover ook graag in gesprek met de Kamer om samen zorg te blijven dragen voor een toekomstbestendig PGB-stelsel en zo eigen regie op zorg en bestaanszekerheid van burgers te waarborgen.

Raad van Bestuur Sociale Verzekeringsbank

Diana Starmans
Hellen van Dongen